๑๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๙ 

━━━━━━ ✦ ━━━━━━━━━

๑๖๖ ปี วันคล้ายวันพระราชสมภพ

สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี

จากพระนามอันทรงเกียรติ สู่ชื่อ “สวนสุนันทา” สถาบันการศึกษาที่สืบสานพระเกียรติคุณตราบนิรันดร์

 ย้อนรอยพระราชประวัติ “พระนางเจ้าสุนันทาฯ” พระอัครมเหสีในรัชกาลที่ ๕ ผู้เป็นที่มาของนามสวนสุนันทา

วันที่ ๑๐ พฤศจิกายนของทุกปี นับเป็นวันสำคัญยิ่งของชาวมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันพระราชสมภพของสมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี พระอัครมเหสีในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ผู้ทรงเป็นที่มาของนามอันทรงเกียรติ “สวนสุนันทา”

แม้กาลเวลาจะล่วงเลยมากว่าศตวรรษ แต่พระนามและพระเกียรติคุณของพระองค์ยังคงได้รับการน้อมรำลึก และสืบทอดผ่านประวัติศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรม ตลอดจนการจัดการศึกษาของมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา

 เกร็ดประวัติศาสตร์ที่ ๑ : พระราชธิดาแห่งรัชกาลที่ ๔ ผู้ทรงมีพระนามอันเป็นมงคล

สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี ทรงพระราชสมภพเมื่อวันเสาร์ที่ ๑๐ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๔๐๓ ณ พระบรมมหาราชวัง ทรงเป็นพระราชธิดาลำดับที่ ๕๐ ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ ประสูติแต่สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา หรือเจ้าจอมมารดาเปี่ยม

ทรงได้รับพระราชทานพระนามเดิมว่า “พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าสุนันทากุมารีรัตน์” และทรงเป็นพระเชษฐภคินีร่วมพระชนนีของสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า และสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

พระองค์ทรงเจริญพระชนม์ภายในพระบรมมหาราชวัง ท่ามกลางขนบธรรมเนียมและราชประเพณีอันงดงามแห่งราชสำนักสยาม

 เกร็ดประวัติศาสตร์ที่ ๒ : พระอัครมเหสีพระองค์แรกในรัชกาลที่ ๕

เมื่อทรงเจริญพระชนมายุ พระองค์ได้ทรงดำรงฐานะพระภรรยาเจ้าในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และทรงเป็นพระอัครมเหสีพระองค์แรกในรัชกาลที่ ๕

พระองค์ทรงมีพระราชธิดา คือ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ากรรณาภรณ์เพชรรัตน์

อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์สำคัญที่นำมาซึ่งความโศกเศร้าแก่ราชสำนักสยามเกิดขึ้นเมื่อวันที่ ๓๑ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๔๒๓ เมื่อเรือพระประเทียบประสบอุบัติเหตุล่มระหว่างการเสด็จพระราชดำเนินไปยังพระราชวังบางปะอิน ณ บริเวณแม่น้ำเจ้าพระยา ตำบลบางพูด อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี

เหตุการณ์ดังกล่าวส่งผลให้พระองค์เสด็จสวรรคตพร้อมด้วยพระราชธิดา ขณะมีพระชนมพรรษาเพียง ๑๙ พรรษา นับเป็นความสูญเสียครั้งสำคัญในประวัติศาสตร์ราชสำนักไทย

 เกร็ดประวัติศาสตร์ที่ ๓ : รู้หรือไม่? “สวนสุนันทา” มีที่มาจากพระนามของพระองค์

หนึ่งในเรื่องราวที่ชาวสวนสุนันทาควรภาคภูมิใจ คือ ที่มาของชื่อมหาวิทยาลัย ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับพระราชประวัติของสมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวีโดยตรง

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดสร้างสวนบริเวณพระราชวังดุสิต เพื่อเป็นสถานที่พักผ่อนพระราชอิริยาบถ โดยมีพระราชประสงค์ให้เป็นสวนที่ร่มรื่น งดงามด้วยพันธุ์ไม้ดอกไม้ผลนานาชนิด

สวนแห่งนี้ได้รับพระราชทานนามว่า “สวนสุนันทา” ซึ่งมีความหมายเชื่อมโยงกับ “สุนันทาอุทยาน” สวนสวรรค์ของพระอินทร์ และพระนามของสมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี

จึงกล่าวได้ว่า “สวนสุนันทา” มิได้เป็นเพียงชื่อสถานที่ หากแต่ยังเป็นพระราชอนุสรณ์ที่สะท้อนถึงความรัก ความผูกพัน และการรำลึกถึงพระองค์ผ่านกาลเวลา

 เกร็ดประวัติศาสตร์ที่ ๔ : พระองค์ไม่เคยประทับ ณ สวนสุนันทา

อีกหนึ่งเรื่องราวที่น่าสนใจและหลายคนอาจยังไม่ทราบ คือ สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี มิได้เคยเสด็จมาประทับ ณ สวนสุนันทา

เนื่องจากพระองค์เสด็จสวรรคตในปีพุทธศักราช ๒๔๒๓ ก่อนที่จะมีการจัดสร้างสวนสุนันทาขึ้นในเวลาต่อมา

พระนามของพระองค์จึงได้รับการสืบสานผ่านชื่อของสถานที่แห่งนี้ ในฐานะพระราชอนุสรณ์ที่ยังคงดำรงอยู่จนถึงปัจจุบัน

เรื่องราวดังกล่าวทำให้ชื่อ “สวนสุนันทา” มีความหมายลึกซึ้งยิ่งกว่าชื่อของสถาบันการศึกษา เพราะเป็นชื่อที่มีรากฐานมาจากประวัติศาสตร์ของราชสำนักไทย

 เกร็ดประวัติศาสตร์ที่ ๕ : จากเขตพระราชฐาน สู่สถาบันการศึกษาของแผ่นดิน

ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พุทธศักราช ๒๔๗๕ พื้นที่สวนสุนันทาซึ่งเคยเป็นเขตพระราชฐานได้เปลี่ยนแปลงบทบาทไปตามยุคสมัย

ต่อมารัฐบาลมีมติให้นำพื้นที่แห่งนี้มาใช้ประโยชน์ด้านการศึกษา และจัดตั้งสถานศึกษาในชื่อ “โรงเรียนสวนสุนันทาวิทยาลัย” โดยยังคงรักษาชื่อเดิมของสถานที่ไว้เป็นอนุสรณ์

จากนั้นได้มีการพัฒนาและเปลี่ยนแปลงสถานะทางการศึกษาตามลำดับ ทั้งในยุควิทยาลัยครูสวนสุนันทา สถาบันราชภัฏสวนสุนันทา จนกระทั่งได้รับการยกฐานะเป็น “มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา” เมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๔๗

จากอดีตพื้นที่แห่งพระราชฐาน จึงได้กลายมาเป็นสถาบันอุดมศึกษาที่มุ่งสร้างโอกาสทางการศึกษา พัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และผลิตบัณฑิตที่มีคุณภาพเพื่อรับใช้สังคมและประเทศชาติ

 เกร็ดประวัติศาสตร์ที่ ๖ : ความหมายของคำว่า “ลูกพระนาง”

สำหรับนักศึกษาและศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา คำว่า “ลูกพระนาง” เป็นถ้อยคำที่มีความหมายและคุณค่าทางจิตใจอย่างยิ่ง

คำว่า “พระนาง” ในที่นี้ หมายถึง สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี ผู้ทรงเป็นที่มาของนามมหาวิทยาลัย

การเรียกขานตนเองว่า “ลูกพระนาง” จึงสะท้อนถึงความภาคภูมิใจในรากเหง้าทางประวัติศาสตร์ ความผูกพันกับสถาบัน และความสำนึกในพระเกียรติคุณของพระองค์

ไม่ว่ากาลเวลาจะผ่านไปนานเพียงใด ชื่อสวนสุนันทายังคงเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวสวนสุนันทาทุกรุ่น และเป็นสัญลักษณ์แห่งความภาคภูมิใจที่สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น

 ๑๖๖ ปีแห่งการน้อมรำลึก พระนามที่ยังคงอยู่คู่สวนสุนันทา

ในวันที่ ๑๐ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๕๖๙ ซึ่งเป็นวาระครบรอบ ๑๖๖ ปีแห่งวันคล้ายวันพระราชสมภพ สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี

วิทยาลัยนวัตกรรมและการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา ขอน้อมรำลึกถึงพระเกียรติคุณของพระองค์ ผู้ทรงเป็นที่มาของนามอันทรงเกียรติแห่งสถาบัน

พระนาม “สุนันทา” จะยังคงดำรงอยู่ในความทรงจำของชาวสวนสุนันทา ผ่านการสืบสานประวัติศาสตร์ การอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม และการสร้างสรรค์คุณค่าทางการศึกษาให้แก่สังคมไทยสืบไป

“จากพระนามอันทรงเกียรติ สู่สถาบันแห่งปัญญา จากอดีตอันทรงคุณค่า สู่อนาคตแห่งการเรียนรู้ที่ไม่สิ้นสุด”

น้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้

ข้าพระพุทธเจ้า คณะผู้บริหาร คณาจารย์ บุคลากร และนักศึกษา

วิทยาลัยนวัตกรรมและการจัดการ

มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา

━━━━━━━━ ✦ ━━━━━━━━━

งานประชาสัมพันธ์วิทยาลัยนวัตกรรมและการจัดการ